Yasaklı Filmler Listesi
29
Film
3 dk.
Okuma Süresi
361 bin
Görüntülenme
Bu sayfayı İngilizce oku
İçindekiler
Yasaklı filmler listesi barındırdıkları erotik, korku, politik, tartışmalı ve rahatsız edici içerikleri sebebiyle Türkiye’de ve dünyada birçok ülkede gösterimi sansür kurullarınca yasaklanan Türk ve yabancı filmlerden oluşur.
BM
Bahadır Mahmut
Küratör
İlişkili Akımlar ve Temalar
221bin okuma
Kült Filmler Listesi
10bin okuma
Splatter Filmler Listesi
7bin okuma
Mondo (Shockumentary) Filmler Listesi
1bin okuma
Korku Gerilim Filmleri Listesi
Yasaklı Filmler
Yasaklı filmler otoriteler yönlendirdiği sansür kurulları tarafından, bazen ahlaki değerlere aykırılığı bazen ise otoritelerin amaçlarına uygun olmaması sebebiyle izleyiciye ulaşması kısmen veya tamamen engellenmiş filmlerdir.
Bir filmin yasaklanması filmin popülaritesini, farklı izleyici grupları tarafından kabul görme şeklini, gelir gider dengesini ve anlatmak istediğinin izleyici tarafından anlaşılma şekline kadar birçok şeyi önemli ölçüde değiştirir.
Yasaklı Filmlerin Kısa Tarihsel Gelişimi
Sanat eserlerinin yasaklanması için farklı sebepler olabilir. Bir sanat eseri, insan hakları, hayvan hakları, etik ve toplumsal değerlere aykırı olduğu için yasaklanmış olabilir. Sanat eserlerinin kişilerde karşılık bulabilmesi için onlarla arasında irtibat kurması gerekir. Bu irtibat genellikle kişinin sanat eserine karşı empati, sempati, bağlılık, fanatiklik göstermesi olarak isimlendirilebilir. Sanat eserinin bu irtibatı kurabilmesi için sanat severin duygusal olarak hassasiyet gösterdiği noktalara dokunması gerekir. Bu noktalar eğer dönem ve bölgedeki otorite aleyhine ise sansür ve yasaklama mekanizması devreye girer. Eserlerin bir kısmı her zaman empati veya sempati değil bazen istismar ve provokasyon ile de etkin şekilde sanatsever ile irtibata geçmeyi dener, çoğu zaman başarılı olur. Bu agresif yöntemler eğer otoritenin aleyhine çalışıyorsa filmin yasaklama ve sansür ile karşılaşması muhtemeldir.
Sinemada yasaklama ve sansürün geçmişi sinema tarihi kadar eskidir. Amerika'da 1896 yılında filmlerin yaygınlaşması ile birlikte yasaklamalar da başladı. İlk yasaklanan filmler arasında Thomas Edison`un Kiss (1896) filmi yer aldı. Masum bir öpücük sahnesinden oluşan film dönemine göre müstehcen olarak değerlendirildi. 1907 yılına gelindiğinde Chicago’da ilk sansür yasası onaylandı. 1909 yılında The National Board of Review of Motion Pictures (NAACP) kuruldu. NAACP ve diğer kurumlar; D.W. Griffith'in iç savaş ve yeniden yapılanma hakkındaki filmi Birth of a Nation’ı (1915); Ohio, Massachusetts, Pennsylvania ve Colorado'da isyanları kışkırması gerekçesiyle protesto yoluna gitti. Birth of a Nation kısa zamanda Amerika'da en çok yasaklanan film haline geldi. Kadın hakları grupları, insan hakları örgütleri, Hristiyan ve Protestan kurumların çabalarıyla Amerika'da çekilen filmler aleyhinde yasaklama üzerine birçok kararın alınması sağlandı. 1930 yılında Motion Picture Production Code (Hays Code) olarak adlandırılan yasanın yürürlüğe girmesi ile birlikte günümüz sinemasının temellerini teşkil etmeye başlayacak birçok sınırlandırma devreye girdi. Hays yasasında öne çıkan yasaklamaların birkaç maddesi aşağıda bulunmaktadır.
•
Tutkulu öpüşme ve sevişme sahneleri
•
Kadınla erkeğin aynı yatakta gösterilmesi
•
Kötü karakter üzerine yapılacak olumlamalar, anti kahraman yaratılması veya kötü karaktere sempati oluşturacak içeriğe yer verilmesi
•
Öğretici olacak şekilde öldürme, dolandırma yöntemlerinin gösterilmesi
•
Peygamberler ve dinler ile ilgili olumsuz eleştiriler veya eleştiri anlamı oluşturabilecek düşüncelerin aktarılması
•
Çıplaklık, cinsel içerik
•
Eşcinsellik içerik
•
Kaba ve küfürlü sözler
•
Uyuşturucu kullanımının gösterilmesi
•
Vahşi veya gore sayılabilecek görüntülerin gösterilmesi
Otoritelerin filmleri yasaklama şekli sinemanın erken dönemlerinde, yasaklanması muhtemel içeriğe sahip olan filmlerin çekilmesini önlemek üzerine kurgulanmışken, sonraları filmlerin sahne/plan ölçeğinde kesilmesi yöntemi geliştirildi. İleriki dönemlerde yasak, çekilen filmlerin dağıtım kanallarının sınırlandırılmasına dönüştü. Sansür kuruluşları filmleri tamamen yasaklamak yerine onları önceden belirlenmiş ve yayınlanmış kriterlere göre derecelendirme yöntemine giderek filmlerin varlıklarını sürdürebilmeleri için (bazıları için yetersiz olan) gerekli alanı yarattı.
Benzer sansür yasası ve sansür kurulları film üretiminin artış gösterdiği ve sinemanın yaygınlaştığı tüm ülkelerde zamanla oluştu. Gösterim, gişe, festival, izleyici kitlesi, anlatım yöntemleri vb. konularda globalleşen sinema için yasaklama yöntemleri de aynılaştı ve globalleşti. Cinsellik, erotizm, pornografi, şiddet, istismar unsurları içeren filmler genel olarak tüm ülkelerde yasaklı statüsüne taşındı. Etnik, siyasi, politik, askeri, sosyolojik içerikler barındıran filmlerin durumu ise sansür kurullarınca siyasi otoritelerin motivasyonlarına göre belirlendi. Örneğin otoriter rejimlerde sıklıkla yaşanan şekilde; yasaklı duruma düşmesi gereken ırkçılık barındıran bazı filmler otoritelerin propagandasına hizmet ettiği için yasaklanmazken muhalif görüşleri ait filmler, ahlaki açıdan sorun teşkil etmeseler dahi yasaklandı. Bu durum ahlaki değerleri, sosyolojik yapıyı, kültürel değerleri gözetmesi için görevlendirildiği düşünülen birçok sansür kurulunun meşrutiyeti üzerinde şüphe uyandırdı. 1960'lar ve sonrasında ekonomik refahın eskiye göre artması, özgürlükçü görüşlerin yaygınlaşması ve teknolojik gelişmeler gibi kritik önem arz eden değişimler yaşandı. Bu değişimler ile film çekim, dağıtım ve gösterim maliyetlerinin düşmesi, yasaklı statüsüne alınacak filmlerin sayısında artışa sebep oldu. Film yapımcıları ana akımda yasaklansa dahi filmlerinden gelir elde edebilecekleri farklı kanallara yöneldi. VHS, ev sinema sistemleri, gece yarısı sinemaları (midnight movies), grindhouse'lar, drive-in'ler, özel kapalı gösterimler bunlardan bazılarıydı.
Tüm bu gelişmeler neredeyse tamamı yasaklı statüsünde olan bazı istismar türlerinin ortaya çıkıp gelişmesine, B filmlerin üretim adetlerinin artıp yaygınlaşmasına, sanat filmi olarak kategorize edilen filmlerin daha cüretkar içeriklere yer vermesine sebep oldu. Üretim adetlerinin artması ile yasaklı film statüsünde derecelendirilen filmlerin adedinde ve çeşitliliğinde de artış meydana geldi. 70'ler sonrasında sansür kurulları döneme uygun şekilde değerlendirmelerinde daha esnek davranmaya başladı. Sinemanın ilk 100 yılının ardından otoritelerin tetiklemesi ile alınan subjektif kararlar haricinde; sansür kurulları, film yapımcıları ve izleyicilerin sansürün kapsamı ile ilgili ortak bir kabulü oluştu.
Yasaklı Filmlerin Karakteristik Yapısı
Yasaklı film sınıflandırması kült film sınıflandırması gibi oldukça kapsayıcıdır. Yasaklı filmler; dönem, bölge, akım, tür, içerik ve yöntem üstüdür. Bu sebeple yasaklı filmler içerisinde Ortadoğu'da çekilmiş politik bir film ile Uzakdoğu'da çekilmiş gore sahneler barındıran bir filmi yan yana görmek mümkündür. Yasaklı filmlerin aynı kapsam altında toplanmasını sağlayan en önemli unsur yasakçı otoritelere bağlı olarak çalışan sansür kurullarıdır. Bu kurullar, otoritenin arzu ve endişelerine uygun hareket ederek sanatı, sektörü ve izleyiciyi yapay müdahaleler ile şekillendirmeye çalışır. Bir filmin yasaklanması filmin ilk olarak otorite, sansür kurulu ve yasaklar çerçevesinde değerlendirilmesine sebep olur. Yasaklı olma durumu filmin anlatmak istediklerinin önüne geçebilir, onları görünmez hale getirebilir veya anlatmak istediklerini gereğinden fazla ön plana çıkarabilir.
Önemli Yasaklı Film Yönetmenleri
•
Tinto Brass
•
Gaspar Noé
•
Sam Raimi
•
Pier Paolo Pasolini
•
Tobe Hooper
•
John Waters
•
Ken Russell
•
Yılmaz Güney
•
Stanley Kubrick
•
Sergei Eisenstein
En İyi Yasaklı Filmler
Seçki Listesi
Küratörün Sıralaması
1. Titicut Follies (1967) – Frederick Wiseman
Bridgewater eyalet cezaevinin kalın duvarları ardında zaman, beton koridorlarda yankılanan seslerden ibarettir. Frederick Wiseman, gözlemci sinema anlayışını sonuna kadar zorlayarak bu kapalı dünyanın olağan akışını kayda geçiriyor. Güvenlik görevlilerinin rutini ile mahkumların çaresizliği aynı karede eriyor.
Koğuşların ve muayene odalarının havasız atmosferi, kurumun işleyişini en çıplak haliyle gözler önüne seriyor. Dram ve belgesel sınırlarında gezinen bu yapım, içerideki insan manzaralarını hiçbir yorum katmadan doğrudan izleyiciye bırakıyor.
Fragman
2. The Exorcist (1973) – William Friedkin
Washington DC'nin soğuk sokaklarında süzülen bu William Friedkin klasiği, sıradan bir apartman daire sinin içinde, kriz ve inançsızlık sarmalında başlar. Sessizliğin bozulduğu o ilk an, odadaki eşyaların yer değiştirmesinden ziyade insanın kendi kutsalına yabancılaşmasının huzursuzluğunu getirir.
Bir annenin çaresizliği, Roma Katolik Kilisesi'nin sarp duvarları arasında yankılanırken, doğaüstü olanın soğuk nefesi izleyiciyi de o loş koridorlara hapseder. Derinlerdeki karanlık, fısıltılarla büyür ve inancın en sağlam direklerini bile sarsmaya başlar.
Fragman
3. The Dreamers (2003) – Bernardo Bertolucci
1968 Parisinin sokaklarında sokak gösterileri ve siyasi öfke caddeye taşarken, apartman dairelerinin karanlığında başka bir zaman akar. Bernardo Bertolucci, gençliğin ve aranın o kırılgan ânını, dış dünyadaki ayaklanmalardan bağımsızlaşan kapalı bir oda atmosferinde kurar.
Fransa'da geçen bu aşk üçgeninde, sinema tutkunu ikizler ile onlara katılan yabancı öğrenci Matthew arasında sınırların silindiği bir evren kurulur. Sokaktaki isyanın gürültüsü camlara vururken, içerideki zihinler ve bedenler yavaşça kendi radikal kurallarını yazmaya başlar.
Fragman
4. Trainspotting (1996) – Danny Boyle
Edinburgh sokaklarının gri betonunda, iğnenin ucundaki kaçışla uyanık kalmaya çalışan bir avuç iradesiz ruh. Danny Boyle, uyuşturucu bağımlılığı ve dostluk kavramını, modern toplumun kıyısında gezinen anti kahramanların gözünden en ham haliyle perdeye taşıyor. Gri banliyölerin sıkışmışlığından Londra'nın neon ışıklarına uzanan bu karanlık komedi, kaçmanın imkansız olduğu o zehirli döngüyü merkeze alıyor. Renton ve çetesi, hayatın gürültüsünden kaçarken kendi kaoslarının içine saplanıp kalıyor.
Fragman
5. The Devils (1971) – Ken Russell
Onaltıncı yüzyıl sonlarında Loudun sokaklarında yükselen çan sesleri, yobazlığın ve tutkunun birbirine karıştığı bir cehennemin kapılarını aralar. Ken Russell imzalı bu sarsıcı dönem draması, inanç ile siyasetin kirli ittifakını gözler önüne sererken izleyiciyi tekinsiz bir atmosfere sürüklüyor. Manastır duvarları arasında kilitli kalan arzular, cadı avı kisvesi altında bir kasabanın kaderini zehirler. Sokaklarda yankılanan çığlıklar ve saplantılı zihinlerin yarattığı kaos, izleyiciyi karanlık bir tarihin ortasında bırakır.
Fragman
6. Possession (1981) – Andrzej Żuławski
İkiye bölünen bir şehrin gölgesinde, evliliğin soğuk duvarları arasında sıkışıp kalmış bir kadın ve gerçeğin peşinde ufalanan bir koca. Andrzej Żuławski'nin kamerası, Berlin Duvarı'nın yıkıcı atmosferini mesken tutarak sıradan bir ayrılığın nasıl grotesk bir kabusa evrildiğini izliyor.
Korku türünün en sarsıcı örneklerinden biri olan bu yapım, ihanet şüphesiyle başlayan bir takibi adım adım akıl sağlığının sınırlarında gezinen bir histeri nöbetine çeviriyor. Kapalı kapılar ardında yaşanan ruhsal çözülme, sokaklara ve insan bedenine bulaşan karanlık bir saplantıyla mühürleniyor.
Film
7. Salò, or the 120 Days of Sodom (1976) – Pier Paolo Pasolini
İkinci Dünya Savaşı'nın son günlerinde, faşizmin mutlak iktidar hırsı İtalya'nın sakin bir köşesinde kilitli kalır. Pier Paolo Pasolini, Marquis de Sade'ın sapkın metnini ekranlara taşırken izleyiciyi karanlık bir zihinsel ablukaya hapsediyor. Güç zehirlenmesinin ve sadizmin insan eti üzerinde kurduğu tahakküm, ekrandan sızan boğucu bir ağırlık yaratıyor. Siyasal çürümenin ve sapkınlığın sınırlarında, insanlığın en ilkel dürtüleri hiçe sayılıyor.
Korku ve dram türünün en sert örneklerinden biri olan yapım, yasaklı geçmişiyle sinema tarihinin en tedirgin edici köşesinde duruyor. Dört yozlaşmış libertenin kontrolündeki bu kapalı alan, otoritenin birey üzerindeki mutlak yıkımını gözler önüne seriyor. Pasolini'nin uzlaşmaz felsefesi, seyirciyi kolayca sindirilemeyecek bir rahatsızlıkhaliyle baş başa bırakıyor.
Fragman
8. Häxan (1922) – Benjamin Christensen
Orta çağın karanlık dehlizlerinden yükselen o tuhaf tütsü kokusu, Benjamin Christensen'in kamerasında tarih ile korkunun tekinsiz kesişiminde hayat buluyor. Cadılık ve büyücülük kisvesi altında aslında zihinsel acıların, bastırılmış dürtülerin ve toplumsal paranoyanın nasıl harmanlandığını izliyoruz.
Sessiz sinemanın imkanlarıyla örülen bu siyah-beyaz sahneler, engizisyon masalarından manastırlara uzanan saplantılı bir cadı avını gözler önüne seriyor. Batıl inançların insan zihnini nasıl esir aldığını anlatan bu folklorik kabus, tarihin en tuhaf sayfalarında huzursuz bir gezintiye davet ediyor.
Film
9. Hudutların Kanunu (1966) – Lütfi Akad
Urfa'nın Suriye sınırındaki tozlu köylerinde rüzgar hep aynı sertlikle eser. Lütfi Akad'ın kamera arkasında olduğu Hudutların Kanunu, coğrafyanın insanı nasıl köşeye sıkıştırdığını yavaş yavaş işler. Toprak sahibinin gölgesinde yaşayan Hıdır, suç dolu bu çarkın dışına çıkmak ister. Fakat yoksulluk ve ağalık düzeni onu başka bir yola iter.
Sınır hattı boyunca yapılan kaçakçılık, sadece geçim derdi değil, aynı zamanda bir hayatta kalma meselesidir. Gecenin karanlığında sınırın ötesine geçirilen sürüler ve tüfek sesleri, bu coğrafyanın değişmez yazgısı gibidir. Hıdır'ın omuzlarındaki yük, sadece sürüyü taşımaktan ibaret değildir; bu toprakların katı kurallarına karşı verilen sessiz bir direniştir.
Film
10. Bereketli Topraklar Üzerinde (1980) – Erden Kıral
Köyün tozlu yollarını geride bırakıp Çukurova'nın kavurucu sıcağına adım atan üç arkadaş, beyaz altın vadisinde kendilerini bekleyen ağır emeğin henüz farkında değil. Erden Kıral'ın objektifinden yansıyan bu çarpıcı drama, toprağın insanı yutan sömürü düzenini tüm çıplaklığıyla kaydediyor.
Umutla dolup taşan heybeler, pamuk tarlalarındaki sınırsız mesai ve yorucu çabalarla yavaşça eriyor. Sınıfsal eşitsizliğin ve sefaletin ortasında, hayatta kalma mücadelesi veren işçilerin adımları izleyiciyi amansız bir trajediye sürüklüyor.
Film
11. Emmanuelle (1974) – Just Jaeckin
Bangkok'un bunaltıcı nemi ve Fransız diplomatik çevrelerinin kapalı devre rutini, Emmanuelle için yepyeni bir eşik oluşturur. Uzak Asya'nın tropikal atmosferinde geçen bu drama, alışıldık evlilik rutinlerini bir kenara bırakarak arzunun sınırlarını yeniden çizen bir keşif alanı yaratır. Just Jaeckin'in kamerası, uçak yolculuğundan başlayarak karakterin iç dünyasındaki kabuk değişimini titizlikle takip eder. Açık evliliğin getirdiği özgürlük, Bangkok'un sokaklarında ve otel odalarında başka bir boyuta evrilir. Karakter, kendi bedenini ve cinselliğini yeniden tanımlarken, etrafındaki egzotik coğrafya bu dönüşümün sessiz bir tanığına dönüşür. Romantik beklentilerin ötesine geçen bu yolculuk, bastırılmış duyguların ve bedensel uyanışın izini sürerken izleyiciyi de aynı sıcak ve bunaltıcı atmosfere davet ediyor.
Fragman
12. A Serbian Film (2010) – Srđan Spasojević
Emekli bir pornografik film yıldızı, ailesini maddi açıdan rahatlatacak son bir teklifi kabul ettiğinde, sıradan hayatı birdenbire paramparça olur. Srđan Spasojević imzalı bu karanlık suç ve korku denemesi, Sırbistan’ın kasvetli sokaklarında zihinsel sınırları zorlayan bir kabusa kapı aralar. Milos, sanat adı altında sahnelenen sapkınlıkların ve şiddet sarmalının içinde kendi akıl sağlığını korumaya çalışırken, kamera lensi arkasındaki vahşet her geçen saniye daha da derinleşir. Seyirciyi rahatsız etmekten çekinmeyen bu gerilim filmi, sinemanın en uç noktalarındaki kontrolsüz karanlığı gözler önüne seriyor.
Fragman
13. Irreversible (2002) – Gaspar Noé
Paris'in karanlık tünellerinde, zaman geriye doğru akar. Gaspar Noé imzalı bu sarsıcı drama ve gerilim, seyirciyi başladığı anın ötesine, felaketin köklerine doğru tersine bir yürüyüşe çağırır. Sokak lambalarının soluk ışığında yankılanan adımlar, geri alınamaz bir gecenin izini sürer. Nihilist bir öfkenin ve kör bir intikam arzusunun harmanlandığı bu amansız yapım, izleyicisini zihinsel bir çıkmaza hapseder. Zamanın akışına karşı duran bu yolculuk, şehrin yeraltı kabusunda yankılanmaya devam eder.
Fragman
14. Caligula (1979) – Tinto Brass
Tiberius'un gölgesinden devralınan Roma İmparatorluğu, iktidarın getirdiği mutlak güçle birlikte içeriden çürümeye başlar. Tinto Brass, antik Roma'nın saray koridorlarında yankılanan ihtirasın ve akıl almaz bir deliliğin kapılarını aralarken, tarihin en tartışmalı figürlerinden birinin zihin haritasını çıkarıyor.
Kapalı kapılar ardında kurulan hastalıklı aile bağları ve siyasi çürüme, sarayın altını oyan birer saatli bombaya dönüşür. Capri adasının raddesinden Roma'nın kalbine uzanan bu tarihsel drama, görkemli dekorların arkasında işleyen ahlaki çöküşü hiçbir şeyi sakınmadan gözler önüne seriyor.
Fragman
15. Faces of Gore (1999) – Todd Tjersland
Polis raporlarının ve acil müvadele arşivlerinin arasında dolaşan bu belgesel, insan bedeninin kırılganlığını gözler önüne seren en karanlık gerçekleri ekrana taşıyor. Todd Tjersland imzalı yapım, vahşet ve ölüm temaları etrafında şekillenen rahatsız edici bir derleme sunuyor.
Dr. Vincent Van Gore'un rehberliğinde ilerleyen bu gizli arşiv, kurgudan tamamen uzak bir arşiv niteliğinde. Sınırları zorlayan bu karanlık dünya, izleyiciyi hazırlıksız yakalayan sert ve tavizsiz bir atmosfer kuruyor.
16. Faces of Death (1978) – John Alan Schwartz
Ekranın başında sönüklaşan televizyon görüntüleri ile amatör super 8 kameraların kaydettiği karanlık anlar arasında gidip geliyoruz. John Alan Schwartz imzalı bu yapı, ölüm fikrini ve insanın sonunu belgeleyen rahatsız edici bir arşiv sunuyor.
Gerçek ile kurgunun birbirine karıştığı bu sarsıcı video nasty, izleyiciyi şiddet ve otopsi masalarının soğuk gerçekliğiyle baş başa bırakıyor. Sinema salonunun karanlığında tabu olanla yüzleşmek isteyenler için.
Fragman
17. Susuz Yaz (1963) – Metin Erksan
Kavurucu sıcağın altındaki kurak toprakta su, hayat kadar ölümün de ta kendisidir. Metin Erksan imzalı bu kara drama, Ege'nin taşrasında suyun akışını değiştiren bencil bir çiftçinin hırsıyla kavruluyor. Toprak sahipleri arasındaki gerilim, kardeş bağı ile mülkiyet kavgasının kesiştiği noktada zehirli bir sarmaşığa dönüşüyor.
Köyün üzerine çöken kasvetli atmosfer, en temel yaşam kaynağının bir tahakküm aracına dönüşmesiyle derinleşiyor. Vicdan ile açgözlülüğün sert çatışması, yaz güneşinin altında kararan insan zihnini gözler önüne seriyor. Hiç kimse bu kıyasıya mücadeleden yara almadan kurtulamayacak.
Film
18. Island of Lost Souls (1932) – Erle C. Kenton
Güney denizlerinin ortasında, dalgaların dövdüğü ıssız bir kıyıda insan iradesi sınır tanımıyor. Kazadan sağ kurtulan talihsiz bir denizci, kendisini doğanın kurallarının çoktan terk edildiği izole bir toprak parçasında buluyor. Erle C. Kenton imzalı bu karanlık bilimkurgu ve korku atmosferinde, adanın hâkimi olan deli doktorun laboratuvarından yükselen sesler gecenin sessizliğini bölüyor. Genetik deneylerin ve insanla hayvan arasındaki sınırların silindiği bu coğrafyada, kapana kısılmış olmanın verdiği çaresizlik tüm hücrelerde hissediliyor. Her köşe başında insan ve hayvan hibritlerinin gölgeleri dolaşırken, tanrıcılık oynamanın bedeli bu tuhaf adanın sakinleri tarafından ağır şekilde ödeniyor.
Fragman
19. Pink Flamingos (1972) – John Waters
Baltimore banliyölerinin tahrip edilmiş karavan mahallesinde, sınır tanımayan bir provokasyon yükseliyor. John Waters'ın ellerinden çıkan bu komedi ve suç melezi, popüler kültürün tüm ezberlerini hiçe sayarak kendi yasalarını yazıyor. Yeraltı dünyasının kraliçesi Divine, kendisini tahtından etmeye yemin etmiş yozlaşmış bir çiftle karşı karşıya geliyor. Pislik kavramını estetik bir direnişe dönüştüren bu absürt çekişme, iyi aile değerlerini ve toplumsal normları parça parça ediyor. Her karesi norm dışı bir enstalasyon gibi işleyen film, izleyiciyi konfor alanından tamamen koparıyor. Karavan parklarının sefaleti, saplantılı bir rekabetle birleştiğinde ortaya çıkışı imkansız bir kaos tablosu çıkıyor.
Fragman
20. The Great Dictator (1940) – Charlie Chaplin
Tomanian gettosunun dar sokaklarında yankılanan makas sesleri, büyük bir dünyanın yıkımına hazırlanan çarkların arasında kaybolur. Savaşın ve faşizmin gölgesi altındaki bu hayatta, sıradan bir berber ile dünyayı zapt etmeye ant içmiş bir diktatörün kaderi akıl almaz bir tesadüfle kesişir. Charlie Chaplin, mizahı ve savaşı aynı sette buluşturduğu bu komedi ve savaş filminde, propaganda makinelerinin ve toplumsal paranoyanın insanlığı nasıl öğüttüğünü perdeye taşır. Siyah beyaz görüntüler arasında yükselen her jest, hem absürt bir mizacın hem de otoriteye karşı ses yükselten keskin bir hicvin parçasıdır. Kargaşanın orta yerinde kalan berberin aynadaki yansıması, gücün ve zavallılığın birbirine ne kadar yakın olduğunu fısıldar.
Fragman
21. Cannibal Holocaust (1980) – Ruggero Deodato
Amazon yağmur ormanlarının nemli ve tekinsiz derinliklerinde kaybolan bir belgesel ekibinin ardında bıraktığı teneke kutular, uygarlık iddiasındaki insanın karanlık yüzünü gün ışığına çıkarıyor. Ruggero Deodato imzalı bu korku yapımı, bir kurtarma misyonunun ötesine geçerek izleyeni bataklığın ve vahşi ritüellerin ortasına bırakıyor. Kamera kayıttayken sınırların nasıl silindiğini gösteren bu buluntu film, izleyiciyi medeniyet ile ilkel olanın çarpıştığı tekinsiz bir coğrafyada baş başa bırakıyor.
Fragman
22. Otobüs (1974) – Tunç Okan
Stockholm'ün gri ve soğuk sabahında, yabancı bir şehrin ortasında sıkışıp kalan bir grup insan. Tunç Okan'ın yönetmenliğini üstlendiği bu yapım, pasaportları ve tüm paraları çalınan göçmenlerin yabancı bir coğrafyadaki çaresizliğini perdeye taşıyor.
Otobüsün demir duvarları arasında geçen zaman, dışarıdaki modern dünyanın acımasızlığıyla çarpışıyor. Drama ve suç unsurlarını harmanlayan film, dar bir mekanda sıkışan karakterlerin hayatta kalma mücadelesini ve yabancılaşma hissinii odağına alıyor.
Film
23. Battleship Potemkin (1925) – Sergei Eisenstein
Kötü kokan etlerin üzerindeki kurtçuklar, Odessa limanında patlayan isyanın ilk kıvılcımıdır. Sergei Eisenstein imzalı bu sessiz film, Çarlık Rusyası'nın adaletsizliğine karşı tabandan yükselen öfkeyi Potemkin zırhlısındaki mürettebatın gözünden aktarıyor. Sadece tarihsel bir dram değil, montajın ritmiyle örülmüş devrimci bir manifesto.
Merdivenlerde yankılanan çizmelerin sesleri ve kontrolden çıkan kalabalık, şiddetin mekanik soğukluğunu gözler önüne seriyor. Tarihin akışını değiştiren o an, sinemanın kurgu gücüyle birleşerek beyaz perdede kalıcı bir iz bırakıyor.
Film
24. A Clockwork Orange (1971) – Stanley Kubrick
Londra'nın gotik ve çürümüş sokaklarında, çetesiyle birlikte terör estiren Alex DeLarge'ın dünyası Beethoven'ın senfonileriyle Beethoven'ın tınılarıyla çevrelenmiştir. Stanley Kubrick'in distopik ve karanlık mizahla örülü bu bilimkurgu kabusunda, ultra şiddet sokağın yegane yasası haline gelir.
Devletin asayişi sağlama adına bireysel iradeyi yok eden vahşi yöntemleri, suç ve ceza kavramını karanlık bir çıkmaza sürükler. Britanya'nın kasvetli atmosferinde hınzır bir alayla ilerleyen bu düzen, çürüyen toplumun ve otoritenin en sert portresini çizer.
Fragman
25. Freaks (1932) – Tod Browning
Çadırın ardındaki o loş dünyada ruhanî bir kibirle sirk çadırını dolaşanların ezici bakışları hâkimdir. Tod Browning, bu karanlık dram ve horror kurgusunda seyirciyi ucube gösterilerinin en hakiki yüzüyle baş başa bırakır. Trapez sanatçısının parlak cazibesi, kalabalığın ortasında kurulan tehlikeli bir romantizm illüzyonunu besler. Sevgi ve ihanet aynı çatı altında, kulis arkasındaki fısıltılarda büyür. Çadırın demirbaşları kendi aralarındaki bağa sığınırken, dışarıdaki dünyanın ikiyüzlülüğü yavaş yavaş su yüzüne çıkar. Gerçek canavarların kim olduğu, çadırın sönmeye yüz tutmuş ışıkları altında netleşmeye başlar.
Fragman
26. The Texas Chain Saw Massacre (1974) – Tobe Hooper
Teksas'ın bunaltıcı sıcağı, minibüsün içinde gittikçe ağırlaşan bir kokuya ve gerilime teslim olurken, beş gencin yolu kuytu bir benzin istasyonunda kesişir. Yaz tatili olarak başlayan bu kısa yolculuk, kırsalın terk edilmiş ve paslı doğasında yönünü kaybedince kabusa döner.
Tobe Hooper yönetmenliğindeki bu korku filmi, zihni bulandıran bir aile bağının ve mezar hırsızlığından beslenen sapkınlığın ortasında geçer. Deriden maskeler ardındaki şiddet, mekanik bir testere sesinin keskinliğiyle sessizliği yırtarken, her köşe başında pusuya yatan tehdit izleyiciyi kaçışı olmayan bir kapanın içine çeker.
Film
27. The Evil Dead (1982) – Sam Raimi
Ormanın ortasında çürümeye yüz tutmuş o ahşap kulübe, beş gencin hafta sonu kaçamağını kısa sürede tekinsiz bir kabusa çevirir. Sam Raimi yönetimindeki bu korku klasiği, bodrum katından yükselen eski bir ses bandı ve Sümerlere ait lanetli bir kitapla başlar. Duvarlara sinen kasvet, gençlerin zihnini yavaşça ele geçiren karanlık bir gücün habercisidir. Dış dünyayla bağın koptuğu bu izbe mekanda, doğa bile onlara sırtını döner. Her köşe başı, gecenin karanlığında uyanmayı bekleyen kadim bir tehditle doludur.
Fragman
28. Day of the Woman (1978) – Meir Zarchi
Şehirden uzak, ıssız bir kulübenin sessizliği yazmaya çalışan genç bir kadının sığınağıdır. Ormanın derinliklerindeki bu izole atmosfer, kısa süre içinde yerel zorbaların şiddetine sahne olan boğucu bir kabusa dönüşür.
Meir Zarchi imzalı bu bağımsız korku filmi, hayatta kalma mücadelesini ve sabırlı bir intikam planını merkeze alır. Jennifer, uğradığı vahşetin ardından ölüme terk edilmiştir ancak yaşadığı yıkımı soğukkanlı bir avcının kararlılığıyla dengelemeye kararlıdır.
Sistemli bir avın adım adım kurulduğu anlatı, izleyiciyi karakterin zihinsel dönüşümüne ortak eder. Geri dönüşü olmayan bu karanlık hesaplaşma, doğanın ortasında sessiz ama sert bir hesap kesme biçimidir.
Fragman
29. Straw Dogs (1971) – Sam Peckinpah
Cornwall kırsalının sakin ve yeşil yüzü, dışarıdan gelenlere karşı duvar ören yerel halkın bakışlarıyla yavaş yavaş zehirlenir. Amerikalı akademisyen David ile İngiliz eşi Amy, bu izole kasabada sessiz bir hayat kurma umuduyla evlerine kapanır. Ancak Sam Peckinpah yönetmenliğindeki bu gerilim ve dram sarmalında, kasabalıların küçük düşürücü tacizleri katlanarak artar.
Zamanla sınırların zorlandığı bu kırsal coğrafyada, insan doğasının en karanlık ve ilkel köşeleri açığa çıkmaya başlar. David'in pasif duruşu, maruz kaldığı baskılarla birlikte kırılma noktasına yaklaşırken, köylülerin kaba kuvveti kasabanın üzerine çöken boğucu bir atmosfere dönüşür.
Film
İlişkili Akımlar ve Temalar
221bin okuma
Kült Filmler Listesi
10bin okuma
Splatter Filmler Listesi
7bin okuma
Mondo (Shockumentary) Filmler Listesi
1bin okuma
Korku Gerilim Filmleri Listesi
Anasayfa
Film
Kürasyon
Kritik
Menü