Turksploitation – Türk İstismar Filmleri Listesi

turksploitation filmler kultalt.com 0

Turksploitation (Turkish Exploitation) filmler diğer birçokları ile birlikte geniş bir çerçeveden bakılarak Fantastik Türk Sineması olarak isimlendirilseler de bu durum Turksploitation filmleri istismar sinemasının önemli bir parçası olmaktan çıkartmamaktadır.

Turksploitation Film Nedir?

Turksploitation filmler doğrudan rip off (uyarlamanın biraz daha ötesinde; araklama, çarpma) kategorisinde değerlendirilmesi gereken; asıllarından çakma karakterler, senaryolar ve hatta bazen çok ileri giderek görüntü, sesler ve soundtrackler barındıran yapımlardır.

Önemli yapımlarının noktasal başarılarını bir kenara bırakırsak Türk sinemasının global ölçekte sinema içerisinde dönem olarak kendine en çok yer bulduğu alanların başında Turksploitation filmler gelir.

Turksploitationlara Uzanan Yol

Türk sineması endüstrileşmeye başladığı 40’lı yılların sonundan itibaren ve 50’lerde sadece ekipman, teknik ve yöntemleri değil öykü, senaryo, oyunculuk yaklaşımı vb. gibi sinema öğelerini de yurt dışından daha çok Amerika’dan almaya başlamıştır. Bu aslında aynı dönemde kendi sinemasını oluşturmaya çalışan çoğu ülke sinemasının yaşadığı bir durumdu. Türk sinemasının başlangıcında sinema içerisinde tiyatro kültürü halen baskınlığını sürdürürken, birçok uyarlama ve esinlenme aslına uygun olma çabasıyla çekilmeye çalışıldı. Bunların en iyi örneklerden biri Dracula İstanbul’da filmiydi.

60’lara gelindiğinde ise sinema hem tiyatro ile birçok noktada bağlarını koparmış hem de kendine çok daha ticari bir yer edinmişti. İstisnalar bir kenara bırakılırsa çekilen filmler ticari niteliği ön plana çıkan melodramlar ve komedilerdi. Sektör içerisine girmek ve girdikten sonra tutunmak oldukça zordu. Fakat ortada izleyici talebi ile sürekli büyüyen bir pazar bulunuyordu ve paylaşılacaktı.

Genellikle sosyolojik ve ticari sebeplerle sinemada kendilerine yer bulmaya çalışan fakat başarılı olamayan yeni oyuncu, yönetmen ve yapımcılar çözüm yolu arıyordu. Bu oyuncu, yönetmen ve yapımcılar yanlarına evirdikleri izleyici kitlesini de katarak, kendi kapalı ekonomilerini yaratacaktı. Bunun için çözümleri basitti: Dönemine göre yüksek oranda sansasyon, şiddet ve cinsellik barındıran filmler çekmek. Ticari olarak düşünüldüğünde ideali bu üç öğeyi bir arada vermek olsa da izleyici kitlesine göre oranlar zamanla değişim gösterecekti.

Şiddet konusu “kavgacılar” olarak tabir edilen genç ve hevesli erkek oyuncu güruhu ile çözümlenirken, cinsellik için kendisine sinemada yer bulmaya çalışan aktris olma hayali ile yanıp tutuşan genç kızlar hazırdı. Geriye tek kalan şey sansasyondu. Sansasyon için yardıma araklamalar (rip off) yetişti.

Turksploitation Filmlerin İstismar Sineması İçerisinden Konumlandırılması

Rip off (veya knock off da denir) başka film veya filmlerden araklamala yaparak kendi filminin yapısını veya belki de sadece bir sahnesini inşa etme eylemine denir. Rip off yapımlar araklayacakları filmleri Blockbuster filmler -kapalı gişe oynaması hedeflenen büyük yapımlar, örneğin Titani (1997)- (veya filmi çekilse blockbuster olarak çekilebilecek eserler) arasından seçiyorlar ve ortaya çıkan yeni film, B film veya Z film tipine yaklaşıyorsa karşılaştığımız şey bir Mockbusterdır.

“Mock-buster” filmler içerisindeki “mock”, “sahte” anlamı kadar “alay etme” anlamı ile de block-buster filmlerin karşında durmaktadır. Mockbusterlar, İstismar Sinemasının bir alt türü olarak değerlendirilirken Türkiye’de ki değişkenler Türkiye’de çekilen mockbusterlar için durumu farklılaştırmıştır.

  • 60 ve 70’lerde film endüstrisinin üzerindeki denetimsizlik,
  • Sektörün ticari olarak büyüme trendine girilmesi,
  • Politik sebepler,
  • Telif ihlallerinin hiçe sayılması,
  • Telif ihlali ile ortaya çıkan düşük maliyetler,
  • Yapımcı ve yönetmenlerdeki para hırsı ve narsizme ulaşan kendine güven,
  • Kısmen ulaşılabilir hale gelmiş dijital efektler -bazı filmler için- ve
  • Tüm ilgi çekicilikleri ile bulduğu hatırı sayılır iç pazar

mockbuster filmlerin sayısını Türkiye’ye özel bir alt kategori olan Turksploitationı oluşturacak seviyeye ulaştırmıştır.

Turksploitationlar, Türk sinemasının melodram ve komedi bataklığına saplanışı ile erotik dönem çözülmesi arasında yer alan ve her ikisine de geçişkenlik gösteren dönemi oluştururlar. Bahse konu dönem başında ve sonunda birer tane askeri darbe barındırır.

İstismarın Sınırları

Mockusterları ve tabi ki Turksploitationları diğer tüm istismar sineması tür ve alt türlerinden ayıran özelliği istismar edilen şeyin doğrudan sinemanın kendisi olmasıdır. İstismarın anlatılması, gösterilmesi ve yapılmasına ilave olarak istismar edilen ile istismar ortamı kesiştirilmiştir. Bu durum mockbuster izleyicisi için eğer öncesinde mockbusterın araklandığı orijinal filmi (eseri) izlemiş ise kendi belleğinin istismarı olarak da şekillenir.

Turksploitationlar özelinde konu bazen istismarın da ötesine geçebilir. Bazen bu filmler iç pazarda orijinali olarak itelenmeye çalışılmıştır. Orijinalinin Türkiye pazarı içerisine giremediği durumlarda, itelemeler çok daha sempatik görünse de ortadaki “şey”in bir eserden daha çok ticari ürün olduğu unutulmamalıdır.

İşin ilginç yanı diğer ülkelerden farklı olarak seyircinin de bu istismara ortak olmasıdır. Seyirici özellikle Anadolu’da bu filmleri boş bırakmamış ve çoğu filmin seri filmler haline dönmesine sebep olmuştur. Erotik döneme yaklaşırken -ki bu durum erotik dönemde de devam eder- film yapımcıları sinema salonu işletmecilerinden aldıkları geri dönüşlere istinaden filmleri şekillendirmeye başlamışlardır.

Sonuçta aynı kafa yapısındaki üreticiler ve tüketiciler ile sığlaşan “sinema” kendi kendini kemiren bir hal alıp halen içinden çıkamadığımız kaotik duruma gelmiştir.

Orijinaller

İstismar edilen eserlerin büyük bir bölümünün ortak özellikleri Amerika kaynaklı olmasıdır. Diğer çoğu gibi Türk halkının da sempati duyduğu çizgi roman ve filmlerin Amerika’dan çıkıyor olması, orijinal filmlerin kendi coğrafyasında yakaladığı yüksek izlenme oranları ve global bilinirlikleri, dönemin politik etkileri Amerika’nın hedef alınması için kritik sebeplerdir.

Turksploitationlar, Amerika ile bazen hesaplaşmaya, bazen denklik kurmaya, bazen üstünlük sergilemeye, bazen ise sadece Amerika’yı tiye almaya çalışır. Araklanan filmler Amerika’nın en önemli sinema, çizgi roman ve diğer klasikleridir: Superman, Star Wars, Star Trek, Spider Man, E.T., Wizard of Oz ve diğer bir çoğu. Özellikle Star Wars’ın en iyi mockbusterı olarak değerlendirilebilecek Dünyayı Kurtaran Adam, araklama meziyetlerin en üst seviyede sergilendiği bir filmdir, kısa zamanda kültleşmiştir.

Turksploitationların Sonu

Yukarıdaki sebeplerden ötürü diğer ülkelerin mockbusterlarından farklı olarak Turksploitationlar, çekildikleri coğrafyanın üst seviye aktör ve yönetmenlerini barındırmaktadır: Metin Erksan, Eşref Kolçak, Sadri Alışık, Cüneyt Arkın, Neriman Köksal bunlardan bazılarıdır. Seyirci, işletmeci, yapımcı üçgeni kendi yarattıkları pazar içerisinde eridikçe  sansasyon, şiddet ve cinsellik unsurları daha fazla ve keskin şekilde sergilenmeye başlamıştır. Ta ki VHS ve televizyonun sinema izleyicisinin özellikle “kadın kısmı”nı ve nihayetinde çiftleri eve hapsedişine kadar. Sinema salonları baskı toplumu içerisinde ergenliklerini yaşamaya çalışan veya yaşayamamış olan güruha terk edilmiştir. Turksploitation formülü çökmüştür. Bu son aynı zamanda sinemanın son çırpınışı olacak erotik dönemin de başlaması anlamına gelmektedir.

Liste Videosu

Turksploitation – Türk İstismar Filmleri Listesi





Sırala:


*Bu listede yer alan filmler "Yeniden Eskiye" olacak şekilde sıralanmıştır.

  1. Kara Şimşek (1985) – Çetin İnanç
  2. Kara Şimşek kultalt.com

    Osman ailesinin 15 yıl önce Türkiye’de arkasında bırakıp gitmiş gözünü para bürümüş gamsız bir babadır. Tek gelir kaynağı yanında Almanya’da yaşayan oğlu Serdal’ın boks ringlerinde kazandığı başarılar ile gelen kazançlardır. Serdal dünya şampiyonu olma yolunda babasının hırsına kurban gidecektir. Bu yıkım ailenin Türkiye’de yaşan fertlerini yasa boğsa da Serdal’ın kanı yerde kalmayacaktır. Kardeş Serdar intikam için ringlerdeki yerini alacaktır.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  3. Badi (1983) – Zafer Par
  4. Badi kutalt.com

    Ali, hayvanlara düşkünlüğü ile mahallesinde tanınan bir çocuktur. Aynı zamanda hayvanlarla iletişime de geçebilmektedir. Ali’nin yaşadığı ve mahalle yaşantısının hakim olduğu bölgeye bir gece uzay aracı ile bir uzaylı iner. Ali uzaylıyı (Badi) koruma iç güdüsüyle sahiplenip herkesten arkadaşlarının ve hayvanların yardımıyla saklamaya çalışır. Fakat kısa zamanda uzaylının varlığı fark edilecektir.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  5. Dünyayı Kurtaran Adam (1982) – Çetin İnanç
  6. Dünyayı Kurtaran Adam kultalt.com 1

    Gezegenimizi kurtarmak için uzay araçları ile dünyaya inen Murat ve Ali, canavarlar ve yaratıklarla hepimizin geleceği için amansız bir mücadeleye girişecektir.

    Arkasındaki fikir, cüretkarlığı, cesareti, denemeleri, ardı gelmeyen mesaj kaygısı, Star Wars'tan tüydürme kesitleri, efektleri, oyunculuğu, kostümleri... Kısacası görünen ve duyulan her şeyi ile başlı başına bir kült.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  7. Şeytan (1974) – Metin Erksan
  8. eytan kultalt.com

    Gül, varlıklı anne ve babasının ayrılık ve tartışmaları içerisinde psikolojik sıkıntılar ile boğuşan 12 yaşında bir kız çocuğudur. Kendisi ile ilgilenen İmam ile Doktor incelemeleri ve deneyimleri ile Gül’ün içine şeytan girdiğini fark ederler. İklinin tüm çabaları zarar görmeden küçük kızı şeytanın elinden kurtarmak olacaktır.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  9. Turist Ömer Uzay Yolunda (1973) – Hulki Saner
  10. Turist Ömer Uzay Yolunda kultalt.com

    Orion 7 gezegenine inen Atılgan uzay gemisinin mürettebatı içerisinde gizemli ölümler meydana gelmeye başlar. Profesör Krater Atılgan mürettebatının Orin 7 gezegeninde yapacağı araştırmaları sürdürmesi için katili bulduğunu iddia eder ve katil olarak mürettebata Kasımpaşa’dan zorla evlendirilmek üzere olan Turist Ömer’i teslim eder.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  11. Yarasa Adam “Betmen” (1973) – Günay Kosova
  12. Yarasa Adam kultalt.com

    Magazin mecumuası tarafından yılın en şık giyinenen 10 kişisini belirleyen bir yarışma düzenlenir. Yarışmanın kazananı 10 kişiye mecmua sahibi Altan tarafından hayat sigortası yaptırılır. Bir süre sonra bu kişiler tek tek öldürülmeye başlanır. Betmen vaad edilen ikramiyeyi de almak için Altan’ı yurtdışına kaçmadan önce yakalamak zorundadır.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  13. 3 Dev Adam (1973) – Tevfik Fikret Uçak
  14. 3 Dev Adam kultalt.com

    Spiderman çetesi Türkiye’de ki tarihi eserleri Amerika’ya kaçırıp koleksiyonculara satmakta sonra koleksiyonculardan sahte dolar karşılığı aynı eserleri geri almaktadırlar. Kaptan Amerika ve El Santo, Spiderman çetesini engellemek için Türkiye’ye gelip kötü adam Komiser Orhan ile iş birliği kurmuşlardır.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  15. Yılmayan Şeytan (1973) – Yılmaz Atadeniz
  16. Yılmayan Şeytan kultalt.com

    Profesör Doğan tüm dünayayı değiştireceğini iddia ettiği bir keşfini başarıyla tamamlamıştır. Bunu öğrenen Doktor Şeytan ürettiği robotu sadece kısa mesafelerde değil tüm dünya üzerinde çalışabilmesi ve yaratacağı robot ordusuyla dünyayı ele geçirebilmek için Profesör Doğan’ın peşine düşecektir.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  17. Zorro Kamçılı Süvari (1969) – Yılmaz Atadeniz
  18. Zorro Kamçılı Süvari kultalt.com

    Don Juarez, Vali Don Alvarez’in halka ve kendisine yapıtığı zulüme daha fazla dayanamaz ve şehre gönderdiği oğlu Alberto’yu kasabaya geri çağırır. Alberto bir yandan Vali Don Alvarez’e karşı mücadele ederken bir yandan da Don Alvarez’in kızı Maria’ya aşık olmuştur.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  19. Kilink İstanbul’da (1967) – Yılmaz Atadeniz
  20. Kilink İstanbulda kultalt.com

    Dünyayı ele geçirmeye çalışan bir çete Kilink’in hapsedildiği tabutu ele geçirir ve Kilink’i verdikleri bir ilaç ile diriltirler. Kilink Profesör Hulusi’nin keşfettiği formülü çalmak için evin hizmetçisinin kılığına girip Profesörü öldürür. Kilink’in karşısına ak sakallı bir dede tarafından özel güçler ile donatılacak Profesör Hulusi’nin oğlu “Uçan Adam” olarak çıkacaktır.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  21. Süpermen Dönüyor (1979) – Kunt Tulgar
  22. Süpermen Dönüyor kultalt.com

    Tayfun anne ve babası ile birlikte yaşadığı evine döndüğünde gerçekle karşılaşacaktır. Tayfun evlatlıktır. Annesi Tayfun’u bulduklarında Tayfun’un yanında buldukları kriptoniti oğluna teslim eder. Tayfun kriptonitin yol göstericiliğinde kötülere karşı amansız savaşına başlayacaktır.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  23. Örümcek Adam (1966) – Cevat Okçugil
  24. rümcek Adam kultalt.com

    Örümcek Adam’ın çizgi romanından farklı olarak hem polisin yanında hem de mafyanın yanında yer aldığı, ikili oynadığı bufilmin herhangi bir kayıdına ulaşılamamıştır. Hakkında alınmış bu tek not ile çekilen ilk örümcek adam filmi kayıplar arasındadır.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  25. Altın Çocuk (1966) – Memduh Ün
  26. Altın Çocuk kultalt.com

    Altın Çocuk Türkiye’nin geleceğinin teminatıdır. Sergileyeceği tüm öpüşme, sevişme ve dövüş performansları ülkeyi kurtaracak kadar kritik gizli ajanımız en büyük rakibini avladıktan sonra çıktığı yıllık iznini tamamlayamadan Türkiye’ye görev başına dönmek zorunda kalacaktır.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫







Sırala:


*Bu listede yer alan filmler "Yeniden Eskiye" olacak şekilde sıralanmıştır.

Liste Önerileri














KültAlt ana akımların karşıtı olarak görülen yabancılaşmış düşünceleri içeren eserleri, daha geniş sorgulama açıklıklarında koşturabilmeleri için topluluğuna ulaştırmaya çalışır. Kült ve alt kültürleri yüceltirken klasik için yakılan ağıttır. kultalt.com veya kullandığı sosyal ağ hesaplarında bulunan içerik; hatalar, yorumlar, kabuller barındırır. Aynı zamanda bahse konu içerikler sadece 18 yaş ve altı için değil her yaş gurubu için sakıncalı, uygunsuz ve rahatsız edici öğeler içerebilir. Akıl ile yaklaşılmalıdır. Diğer uyarılar için kullanım koşullarına bakılmalıdır.

Listeler | İzlenimler | İncelemeler | Kısa Filmler | Sitemap | Kullanım Koşulları | İletişim

Tüm hakları saklıdır © 2016-2019 - All rights reserved © 2016-2019

İstanbul