Kara Filmler (Film Noir) Listesi

Touch of Evil kultalt.com

Sinema tarihinin en kapsayıcı kavramlarından biri olmasına rağmen hatalı anlaşılmaya çok açık film noir yaklaşımı üzerine; detaylı bir tanımlama, tarihsel ve sanatsal bağları üzerine kısa referanslar ve film listesi.

Noir Nedir?

“Noir” (nwɑːr) anlamı siyah olan Fransızca bir kelimedir. “Film noir” İtalyan asıllı Fransız film eleştirmeni Nino Frank’ın (1904 – 1988) 40’lara ait Amerikan suç-drama-dedektif filmlerini nitelendirmesi ile sinema terminolojisine girmiş bir kavramdır.

kara film kultalt.com

Fakat bundan daha önce yine Fransız eleştirmenler tarafından bazı Fransız filmleri için aynı tanımlamanın yapıldığı da bilinmektedir.

 

Noir Kavramının Sanat Disiplinleri İçerisinde İfade Etmesi Gerekenler Üzerine

Saturn kultalt.comKelime karşılığı siyah olan noir’ın, Türkçe’de sanat disiplinleri içerisinde değerlendirilirken çağrıştırması gereken anlam; belirsizlik ve umutsuzluk ifade eden “karanlık” ile üzüntü ifade eden “kara”nın birleşimine yerleştirilmelidir. Literatürümüze “kara film” olarak yerleşmiş olsa da sadece kara olarak yapılan nitelendirme film noir’ı dram türüne yakınlaştırmaktadır. Oysa ki her türde olduğu gibi komedi türünde dahi verilen film noirlar vardır. Yazının devamında anlatıldığı gibi klasik fim noir döneminde çok belirgin olmasına rağmen, film noir’ın karakteristik yapısı zamanla çok genişlemiştir ve türler üstü bir hal almıştır. Bu sebeple film türü olmadığı gibi bir akım da değildir.

Film noir, belirli bir eser verme yaklaşımının sonucu olarak ortaya çıkan filmler için yapılan, türler üstü bir tanımlamadır.

Bu yazıda tek başına “noir” kelimesine, karanlık ve kara anlamlarını ifade eden bir eser verme “yaklaşım”ı olarak yer verilecektir.

 

Noir Yaklaşım Üzerine

İnsan ile empati kurup “anlam” oluşturabilmek için her tür, akım veya yaklaşımın karakteristik yöntemleri vardır. Bu yöntemler insanın empati kurulabileceği duygu ve arzularına ulaşmaya çalışır. Romantizm türündeki bir filmde dünyanın en güzel kadını ile birlikte olmak isteyen erkeğin hikayesi sevgi, aşk, özlem üzerine kurulurken örneğin bir film noir içerisinde; yine aynı amaçtaki erkeğin hikayesi iktidar sahibi olma, yoksunluk, açgözlülük ve kibir üzerine kurulur. Noir insanın duygusal olarak arka planda tutmak için çabaladığı, karanlık ve kara bölgeye erişir. O bölgede olanlar; korku, endişe, kibir, açgözlülük, hasetlik, kötülük, umutsuzluk, güvensizlik, yoksunluk, acı çekme, acı çektirme ve dehşettir. Noir yaklaşımın diğerlerinden farkı bu duyguları verirken insanın suçluluk değil, eser tarafından yaratılan empati ve çelişki sebebiyle benimsenme hissetmesini sağlamasıdır.

Çoğu eser bir anlam oluşturma amacında olduğu gibi çoğu insan da eserin karşısında aynı amaca sahiptir. Noir ile ana kahraman (genellikle anti kahraman) ile etkileşim içerisinde olan kişi ise kötü olarak nitelendirdiği bu kavramları kendi içerisinde bulup anlamın bir parçası haline gelmeye çalışır. Gizlemeye çalıştığı bu duyguları anlam için dışarı çıkartan kişi için diğer yaklaşımlardan farklı olarak anlam içten dışa gider. Bu bir itiraf, kabullenme veya teslimiyet hali gibidir.

Noir; insan psikolojisi, sosyolojik, sosyopolitik dinamikler ve içgüdüler ile sürekli şekilde alışveriş içerisindedir. Çocukken dinlenen masallardan, dini hikayelere ve inanışlara, yerel kült ve mitolojiden, kutsal(?) kitaplara, Homeros’un İlyada’sından, Yusuf Atılgan’ın Anayurt Oteline, Bosch’un Dünyevi Zevkler Bahçesi’nden, Edward Hopper’ın Nighthawks’ına, Chopin’in Noktürnlerin’den, Necrophagist’in Onset Of Putrefaction’ına insan bir çok farklı şekilde bu yaklaşımla başından beri iç içedir. Bunun sebebi noir’ın yukarıda anlatılan itiraf, kabullenme veya teslimiyet halini insanda oluşturmasıdır. Noir bu kabilyeti ile anlam oluşturmak için çok etkili bir yaklaşımdır.

Nietzsche kultalt.com

”Uzun süre uçuruma bakarsan sen, uçurum da senin içine bakar.”

Friedrich Nietzsche

Genellikle karanlık bir görüş yığını veya ortam içerisinde kendini bulanların eserlerinde noir kavramına ulaşmak çok daha olasıdır. Özellikle eser seviyesinde değil herhangi bir noir tabanlı dönem, tür, alt tür veya akımın ortaya çıkışında eser verenlerin içinde bulunduğu koşullar oldukça etkilidir. Eser veren, ortam ve eser ilişkisi dibi kazıldıkça -bu yazı devamında da- daha iyi anlaşılacaktır.

Superbia (İng. pride): Kibir, kendini beğenmişlik (Lucifer’e atfedilmiştir)

Avaritia (İng. greed): Açgözlülük (Mammon’a atfedilmiştir)

Luxuria (İng. lust): Şehvet düşkünlüğü (Asmodeus’a atfedilmiştir)

Invidia (İng. envy): Kıskançlık, hasetlik (Leviathan’a atfedilmiştir)

Gula (İng. gluttony): Oburluk (Beelzebub’a atfedilmiştir)

Ira (İng. wrath): Öfke, yıkıcılık, gazap etmek (Behemoth’a atfedilmiştir)

Acedia (İng. sloth): Tembellik, miskinlik (Belphegor’a atfedilmiştir)

7 Büyük Günah – Papa I. Gregorius

 

Film Noir’ın Çıkış Noktası

Noir kavramı kendine sanatın birçok dalında farklı şekillerde ve farklı oranlarda yer buluyordu. Bazen kendisine benzersiz nitelikler ekleyerek farklı isimlere altında özelleşecekti: Gotik mimari, black metal, triphop, kafkaesk, barok, noir fiction ve benzeri diğerleri gibi.

20. yy ortasına doğru gelindiğinde sıra sinema disiplini altında noir kavramının özelleştirilmesindeydi: Film Noir.

 

Film Noir’i Tetikleyenler

I ve II. Dünya Savaşları ve Büyük Buhran

Yazının başlarında bahsedilen insanın karanlık yanı kendisini en etkili şekilde açığa vurma mekanizmalarına 20. yy’ın başlarında kavuşmuştu. Bireysel, toplumsal, politik ve etnik krizlerin büyüklüğü artık insanı yeterince dehşete düşürmeye yetmiyordu. Yaşanan dünya savaşlarının, insanlar özellikle erkekler üzerinde bıraktığı etki film noir izleyicisi ve eser verenler üzerindeki psikolojik zemini hazırlamıştı.

büyük buhran 2 kultalt.com

Dünya savaşlarında savaşan, savaştan kaçan, savaşta öldüren veya en yakınları öldürülenler evlerine döndüklerinde eskisi gibi değillerdi. Döndükleri yer de çöken ekonomik koşullar sebebiyle kendileri kadar tükenmiş haldeydi. I. Dünya savaşı, ardından gelen Büyük Buhran ve sonrasındaki II. Dünya savaşı 30 yıllık bir dönem içerisinde insan kavramını yeniden şekillendirmişti. 

 

Nazi Almanyası (Avrupası)

Avrupa’da yaşananlar “insan” kavramının yıkımına sebep oldu. Yıllar boyu süren fişlemeler ve ırkçılık, sürgünler, konsantrasyon kampları, işgaller, her türlü işkence ve ölüm şeklinin gerçekleşmesi tüm Avrupa’yı karanlığın içine gömmüştü.

holocaust kultalt.com

Dehşet verici şeylerin hiçbir şekilde önüne geçemeyecek şekilde yaşananlar; Nazilerin bir amacı olarak deneysel ve araştırmasal bir tabana da oturtuluyordu. Tüm Avrupa psikolojik, sosyolojik ve fizyolojik açıdan laboratuvara dönüşmüştü. İnsan kavramı yıkılıp yeniden oluşacaktı. Bu duruma maruz kalanlar sadece film noir ile sinemayı değil tüm sanat dallarını değiştirmeye başlayacaklardı.

 

Atom Bombası

nükleer gölge kultalt.com

1945’te Amerika tarafından Hiroşima ve Nagazaki’ye atılacak iki atom bombası bu dönem “insan”ının; Dünya Savaşları, Büyük Buhran ve Nazi döneminin getirdiği; ekonomik, politik, psikolojik, sosyolojik, fizyolojik olarak maruz kaldığı yıkımları farklı bir boyuta taşıyacaktı.  “İnsan” ilk defa fiziki olarak tamamen yok olacaktı, arkasında hiçbir şey bırakmadan. 

Atom bombası ile kaybedilenler ve atom bombalarının gazileri hibakushaların yaşadıklarına tanık olan insan, artık eski insan değildi.

 

Amerikan Kadınının Bağımsızlığı

Amerikan Kadını kultalt.com

Amerikan erkeğinin bir başka sıkıntısı daha vardı. Hem savaşa giden erkeklerin ardından varlığını kendi başına sürdürmek zorunda kalması hem de askeri ihtiyaçların karşılanmasında görev alması gerektiği için Amerikan kadını çok hızlı şekilde değişmek zorundaydı. Amerikan kadını; ekonomik bağımsızlığını elde etme çabasından, statü kazanmak için sigara içmeye başlamasına, giyim tarzının bazen daha cüretkar bazense daha maskülen şekilde değişmesinden, ticari olarak kabul gören üretkenliğine geçişine kadar savaştan eve dönebilen erkeğin üzerinde farklı bir baskı oluşturacak karaktere bürünmüştü.

 

Sokak

Geri dönenler üzerinde Nazi Almanyası’nın etkileri, psikolojik çöküntü, Avrupa’dan gelen büyük göç dalgaları -ve bu dalgaların içerisinde mülteci statüsünde içeri giren bir çok kanun kaçağı-  uyuşturucu kartelleri, gangsterler, işsizlik, ahlaki yıkım, Amerika sokaklarını mafya ve çetelere teslim ediyordu.

Genel olarak hakim olan duygu, mutsuzluk, umutsuzluk, tekinsizlikti. 

 

Hays Yasası (Hays Code)

Hays Code kultalt.com

Amerikan sinemasında William Harrison Hays tarafından savunulmuş, Motion Picture Production Yasası’ndan (Hays Code olarak anılır ) kaynaklanan sınırlandırmalar vardı. Bu yasa öncesi oldukça cüretkar olan Amerikan sineması yasa ardından gerekli anlatım yöntemlerini geliştiremediği için çok dar ve dişini gösteremediği bir alana sıkışmıştı. 

Yasa ile yasaklananlardan bazıları:

  • Tutkulu öpüşme ve sevişme sahneleri
  • Kadınla erkeğin aynı yatakta gösterilmesi
  • Kötü karakter üzerine yapılacak olumlamalar, anti kahraman yaratılması veya kötü karaktere sempati oluşturacak içeriğe yer verilmesi
  • Öğretici olacak şekilde öldürme, dolandırma yöntemlerinin gösterilmesi
  • Peygamberler ve dinler ile ilgili olumsuz eleştiriler veya eleştiri anlamı oluşturabilecek düşüncelerin aktarılması
  • Çıplaklık, cinsel içerik
  • Eşcinsellik içeren içerik
  • Kaba ve küfürlü sözler
  • Uyuşturucu kullanımının gösterilmesi
  • Vahşi veya kanlı sayılabilecek görüntülerin gösterilmesi

Amerikan sinemasının sıkıştığı dar alandan çıkmak için yeni yöntem ve yaklaşımlar geliştirmesi gerekiyordu.

Avrupa’dan Amerika’ya göç edenler sadece sıradan insanlar değildi. Avrupa bu dönemde çok fazla fikir-bilim adamını ve sanatçısını da Amerika’ya kaptırdı. Göç edenler arasındaki yönetmen, kurgucu ve ışıkçılar film noir estetik ve anlatım yapısı için önem arz ediyordu. Göç edenler arasında bulunan; Fritz Lang, Robert Siodmak, Billy Wilder, Otto Preminger, Michael Curtiz gibi yönetmenler estetik ve anlatım yapısının değişimi için en iyi referansları sinemaya kazandırmış olanlardır.

 

Film Noir’ın Etkileşimleri

Alman Dışavurumculuğu

Alman Dışavurumculuğu sadece bir etkileşim noktası olarak değil, film noir’ın temelleri arasında değerlendirilmelidir. Amerika’dan göç eden yönetmenler yanlarında teknik ekiplerini ve yaklaşımlarını da taşımışlardır.

alman dışavurumculuğu kultalt.com

Alman Dışavurumculuğu’nun etkisi ile birlikte ters ışıklar, yüksek kontrastlı aydınlatma, düşük düzeyde dolgu ışık, gölgeler, set tasarımının gerçek dışıcılığa yaklaşması sonucunda film noir’ın teknik temeli atılmış oldu. Tekniğin değişimi anlatım yöntemlerini de doğrudan değiştiriyordu. Bu durum Hays Yasası altında baskılanmış Amerikan Sineması için önemli bir çıkış noktasıydı.

 

İtalyan Yeni Gerçekçiliği ve Fransız Şiirsel Gerçekçiliği

Bu iki akımın etkisi Alman Dışavurumculuğu’dan farklı olarak daha çok hikaye yapısı ile ilgilidir. Yaklaşım olarak birbirlerinden oldukça farklı olsalar da film noir açsından değerlendirilirken bazı noktalarda birleşirler. Film noir İtalyan Yeni Gerçekçiliği ve Fransız Şiirsel Gerçekçiliği’nden alt sınıfların, sınıf mücadelesi verenlerin, herhangi bir sosyal sınıfa dahil olmayanların, ekonomik olarak kötü koşullarda olanların öykülerinin anlatım şekilleri ve derinliğinden beslenir. Ve üstüne koyarak bu akımların filmlerinde yer alan ana karakterlerin kaderlerini biraz daha kendi ellerine verir. Film noir’da farklı olarak karekter kendi yolunu kendi belirlemeye çalışırken çizgi dışına çıkar. 

 

Kara Edebiyat (Noir Fiction)

Double Indemnity kultalt.com 1

Kara edebiyat “hardboiled” olarak adlandırılan bir başka roman türünden türetilmiştir. Hardboiled romanlar deneyimli Amerikan dedektiflerini konu alan, bu dedektiflerin ana karaktere oturduğu, suçlunun ve suç işleme motivasyonunun biraz daha geride kaldığı romanlardır. Kara edebiyat ile gerçekleşen; suçlu karakterin de ana karakter olabilme şansı yakalaması, bununla birlikte suçlu karakter ve okur arasında etkileşimin artması, bozuk sistem, kötü sosyal çevrenin daha görünür hale gelmesi olarak sıralanabilir.

Kara filmin öyküsel olarak en büyük alt yapısı kara edebiyattan çıkan romanlarda saklıdır. Çoğu kara film, kara edebiyat romanlarının uyarlamalarıdır.

 

Film Noir

Film Noir Arkasındaki Motivasyon

İnsanın içerisindeki karanlık, yaşanan Dünya Savaşları, Büyük Buhran, Nazi Almanyası ve atılan atom bombaları ile iyice açığa çıkıyordu. Savaştan ancak fizyoljik veya psikolojik olarak eksik dönmeyi başarabilen Amerikalılar eski hayatlarına adapte olmaya çalışıyorlardı fakat burada da değişen sokak yapısı, sosyolojik değerler ve kadının kazandığı statü onları baskılıyordu. Göçmen olarak Amerika’ya gelenler ise bazı istisnalar dışında çok daha fazla sorun ile mücadele etmek zorundaydı.

hollywood sign kultalt.com

Yukarıda tanımlanan toplum, içerisinden hem film noir izleyicilerini hem de film noir yaratıcılarını çıkartacaktı.

Film Noir’ın yaratıcıları; noir fiction hikayelerini üzerine İtalyan Yeni Gerçekçiliği ve Fransız Şiirsel Gerçekçiliği’nin kaygılarını ekleyerek, Alman Dışavurumculuğu’nun teknikleri ile Hays Yasası’nın etrafından dolaşıp filmlerini çekti. Böylece karanlık içerisindeki toplumun noir ile beslenip, ilgi odağına hükmedilmesine devam edildi. Amerikan film sektörü de kendisine çok iyi çalışan bir çıkış noktası yaratmış oldu.

 

Klasik Kara Film (Classic Film Noir)

1946 yılında Nino Frank, Alman işgali ve sansürlerinden kurtulmuş Fransa’da yaz döneminde gösterime girme şansı bulan The Maltese Falcon, Laura, Murder, My Sweet, Double Indemnity, The Woman in the Window gibi Amerikan filmleri için bu tespiti yapacaktı. Film noir tanımlaması 30’larda bazı Fransız filmleri için yapılmış olsa da Amerikan filmleri için çok belirgin ve dar sınırlar içerisinde kalarak yapılan Nino Frank’in tanımlaması, Film noir’ın sinema terminolojisi içerisine girmesini sağlayacaktı.

Film noir’ın ilk yapısını klasik film noir olarak değerlendirmekte fayda var. Çünkü bu yapı “orjinal” olarak tanımlanması ile birlikte çok dar bir alanı kapsayabilmiştir.

Klasik Kara Filmin Karakteristik Özellikleri:

  • Araştırmacı bir ana kararakter (genellikle erkek ve dedektif)
  • Suçlu (genellikle katil veya hırsız)
  • Kötü kadın (femme fatale niteliklerinde)
  • Çalınan eşya veya paralar
  • Bitik bir sosyolojik ortam
  • İçki ve sigara tüketiminin çok fazla olması
  • Karışık ve merak unsurunu en sona kadar açık etmeyen senaryo
  • Kalp kırıklığı ve ayrılık barındıran sonlar
  • Diyalogların bazen şiirsel bazen ise bulmacaya dönüşmesi
  • Avrupa göçmeni bir yönetmen
  • Çekimlerde set yerine gerçek ortam tercihi
  • Karanlık ortamlar, düşük dolgu ışıkları, keskin gölgeler ve yansımalar
  • Amerikan ucuz roman ve noir edebiyatı uyarlamaları

Film noir’ın motivasyon kaynakları zaman içerisinde değişmiştir. Yukarıda sıralanan maddeler neredeyse kurala dönüştüğü için birer birer yıkılmaları gerekmiştir. Bu durum noir’ın kapsama alanını oldukça genişletmiştir. Neo-Noir, Future Noir, Sci/Tech Noir yaklaşımları ortaya çıkmıştır. En baştaki film noir, classic film noir olarak, kalan tüm noir yaklaşımları ise film noir olarak nitelendirilmektedir.

 

Yeni Kara Film (Neo Noir)

Klasik noir’ın kalıpları değişen zamanın hem teknik hem sosyolojik, sosyopolitik, kültürel ve psikolojik gereksinimlerine uygun olarak farklılaştı. Renkli sinemanın gelişi ile birlikte gölge ve ışık oyunları yerine renk kullanımı duygu aktarımları için kullanılmaya başlandı. Karakterler klasik noir’ın karakteristiğinden uzaklaştı. Ve klasik noir’ın unsurlarına sayı olarak bir film içerisinde daha az rastlanmaya başlandı. Bu unsurlar ya tamamen filmden çıkartıldı yada dönemine uygun olarak başkaları ile değiştirildi.

 

Gelecek Kara Film (Future Noir)

Neo noir’daki değişim future noir ile daha da fazlalaştı. Future noir’da anlatılmak istenen bir distopya olduğu için noir yaklaşımı korunarak geleceği konu alan filmler çekildi. Bazen aşık olunan femme fatale bir kadın oluyor bazen kahramanımız bir hackerdan çıkabiliyordu.

Liste Videosu

Kara Filmler (Film Noir) Listesi





Sırala:


*Bu listede yer alan filmler "Yeniden Eskiye" olacak şekilde sıralanmıştır.

  1. In Bruges (2008) – Martin McDonagh
  2. In Bruges kultalt.com

    Ray ve Ken patronlarından aldıkları emirle işleyecekleri cinayet için Bruges’a gelirler. Ortaçağ mimarisi ve bir yığın turist içerisinde yabancılaşırken, bir yandan da içinde bulundukları kaosu çözmeleri gerekmektedir.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  3. Collateral (2004) – Michael Mann
  4. Collateral kultalt.com

    Tetikçi Vincent işlerini halledebilmek için taksi sürücüsü Max’i bir gece boyunca rehin alır. Max elinde hiçbir şey olmamasına rağmen Vincent’a engel olmaya çalışacaktır.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  5. 25th Hour (2002) – Spike Lee
  6. 25th Hour kultalt.com

    Monty Brogan’ın hapse girmeden önceki son gününe tanıklık ederiz. Son gününü vedalaşmak ve hapse hazırlık için kara vermiş Monty aynı zamanda hapse girişine sebep olan hataları da sorgulamaktadır. Bu sorgu tabi ki öykünün ve Spike Lee’nin kabiliyetleriyle hepimize iner.

    Monty'nin dramı, Şehir karakter bütünleşmesi, günümüz insanının analizi, telkinlerin anlamsızlığı ve hesaplaşma üzerine.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  7. Donnie Darko (2001) – Richard Kelly
  8. Donnie Darko kultalt.com 2

    Donnie Darko; ailesi, okul arkadaşları, öğretmenleri ve diğer herkes ile anlaşmazlık içerisinde olan bir lise öğrencisidir. Onu tek anlayan kendisi ile çıkma teklifini kabul eden kız arkadaşı Gretchen’dir. Donnie’nin aynı zamanda kendisine ara sıra görünen ve dünyanın sonunun geldiğini sürekli olarak tekrarlayan Frank isimli dev bir tavşan arkadaşı da vardır.

    Richard Kelly'nin ilk uzun metraj filmi olmasının yanında en iyi filmi. Bir gencin yaşayabileceği bir çok sıkıntıya toplum eleştirisi ile birlikte fantastik şekilde getirilmiş bir yorum.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  9. Memento (2000) – Christopher Nolan
  10. Memento kultalt.com

    Leonard eşinin öldürüldüğü saldırı sırasında başına aldığı darbe sebebiyle kısa zamanlı hafıza kaybı atakları yaşamaktadır. Leonard yarım hafızasıyla eşinin katillerini bulmak için çabalayacaktır.

    Sinema tarihinin en karmaşık fakat buna rağmen en iyi yapılandırılmış kurgusuyla birlikte bir Christopher Nolan kült başyapıtı.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  11. The Matrix (1999) – Wachowski Brothers
  12. The Matrix kultalt.com

    Sadece getirdiği teknolojik yenilikler ve bunların sinemaya katkısı ile en iyi filmler arasına girebilecek The Matrix, tüm senaryonun felsefe ile iç içe geçişen yapısı, yarattığı görsel dünya ile de sinema için verilmiş en iyi eserlerden biri.

    Bilgisayar hackerı Neo, kendisine gizemli şekilde ulaşan asiler sayesinde yaşamın ikinci bir katmanının olduğunu farkına varıp gerçeklere ulaşabilmek için mücadele vermeye başlayacaktır.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  13. Pi (1998) – Darren Aronofsky
  14. Pi kultalt.com 1

    Maximillian Cohen evrenin ve varoluşun sırrını matematik ile arayan bir yeni yetme bir dahidir. Evrenin sırrı için bulacağı çözüm büyük soruları cevaplandırabileceği gibi hayatı ve belki ekonomiyi manipüle edebilmek için de bir araç haline gelecektir.

    Darren Aronofsky'nin ilk film ile sinemaya yapılabilecek en iyi girişlerden birini sergilediği, matematik, sistem ve hayat üzerine çok fazla şey içeren atmosfer filmi.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  15. The Big Lebowski (1998) – Joel Coen, Ethan Coen
  16. The Big Lebowski 2 kultalt.com  e1494021482604

    Lebowski veya kendi istediği şekilde Dude bir isim karşıklığı sonucunda mafya ile çatışma haline girmiştir. Halısına işenmiş, küvetine ise sıçan atılmıştır. Dude ve arkadaşları mafyaya karşı birlikte hareket edeceklerdir.

    Eğer bu kadar yoksunluk içerisinde bir şeyi olduğundan iyi gösteren tek şeye sahipsek ve biri gelip onun üzerine işiyorsa bunun için savaşmaya değer. Big Lebowski inanılmaz mizahı, politik, din ve ekonomik göndermeleri, nihilizme uzanan tavrı, karakterleri tarafından ulaşılamayan ve çok kolay şekilde ulaşılabilen cazibe odakları ile mükemmel bir seyir keyfi yaratır.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  17. Crash (1996) – David Cronenberg
  18. Crash kultalt.com

    James Ballard geçirdiği tarifk kazasının ardından, trafik kazalarına saplantılı şekilde tutkun ve bunu fetiş öğesine çevirmiş kişilerden oluşan bir alt kültür topluluğunu keşfeder. Geri kalan bolca metal, motor, kan ve spermdir.

    David Cronenberg'ün marifetiyle insanın yeni bir form arayışının, agresif ve yaratıcı şekilde resmedilmesi.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  19. Se7en (1995) – David Fincher
  20. Se7en kultalt.com

    Somerset ve Mills bir seri katilin peşine düşerler. Başlarda normal bir seri cinayet olayı gibi görünen cinayetler araştırıldıkça, arkasındaki seri katilin şaşırtıcı motivasyonu ortaya çıkacaktır.

    Eğer 90’larda güçlü bir neo noir döneminden bahsediyorsak bunda katmanlı yapısı öykü yapısı ve noir'in kritik referans noktalarına özel şekilde dokunmayı becermesi sebebiyle kült klasik Se7en’ın çok büyük katkısı vardır.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  21. The Usual Suspects (1995) – Bryan Singer
  22. Usual Suspects kultalt.com

    San Pedro’da patlayan bir teknede, 27 ceset ve 91 milyon dolarlık uyuşturucu parası bulunur. Patlamadan kurtulan Verbal Kint gizemi aydınlatmak için altı hafta öncesinden başlayarak yaşananları polise anlatacaktır.

    Neo noir'in en iyi örneklerinden biri olan Usual Suspects, akıcı ve katmanlı hikayesi sona kadar korunan ve sürekli gerilen merak unsurları ve benzersiz sonuyla bir Bryan Singer başyapıtıdır.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  23. Jacob’s Ladder (1990) – Adrian Lyne
  24. Jacobs Ladder kultalt.com 3 e1527686542114

    Jacob Singer, yıkılmak üzere olan hayatını ve ilişkilerini aynı zamanda sonu gelmeyen sırt ağrılarını sonlandırmak için elinden gelen çabayı sarfetmektedir. Sıkıntılarının arasına kısa sürede kendisini kaçınılmaz sona sürükleyecek olan illüzyonlar, kabuslar ve psikolojik tutarsızlıklar da dahil olacaktır.

    Tek bir sahne ile koca bir filmin anlam olarak ikiye belki üçe katlandığı, muhalif ve cesur yaklaşımı ile hafıza, bilinç ve savaş üzerine çok fazla şey söyleyen Adrian Lyne'ın başyapıtı.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  25. Akira (1988) – Katsuhiro Ôtomo
  26. Akira kultalt.com 4

    Kaneda kaçırılan ve devletin gizli projesine dahil edilen arkadaşı Tetsuo’nun peşine düşmüştür. Bu takip ile Kaneda; politikacılar, bilim adamları, aktivistler ve askeriye ile birlikte Tokyo Olimpiyat stadında gerçekleşecek olan son mücadelenin parçası olacak, gizli proje Akira’nın sırlarını öğrenecektir.

    Tüm zamanların en iyi animeleri arasında yer alan Akira, post nükleer savaş ile ilgili öngörüleri önümüze seriyor.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  27. Anayurt Oteli (1987) – Ömer Kavur
  28. anayurt oteli kultalt.com

    Anayurt Oteli klasik bir Anadolu kasabası otelidir. Otel müdürü Zebercet tüm haayatını otelde geçirmektedir. Bir gün bir daha hiç göremeyeceği bir kadın misafiri ağırlar. Bu misaferine tutulmuş olan Zebercet bir daha hiç uğramayacak olan misafiri için sürekli hazır haldedir. Bu bekleyiş Zebercet’in histerik olarak kendi sonunu hazırlamasına kadar gidecektir.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  29. Brazil (1985) – Terry Gilliam
  30. Brazil kultalt.com

    Sam Lowry iş hayatına hem psikolojik hem de dar ofisi sebebiyle fiziksel olarak sıkışıp kalmıştır. Sistemsel bir hatanın çözümü için çıktığı yol onu ve izleyici tahmin edemeyeceği kadar büyük sorunlar ve sorunların çözümsüzlüğü gerçeği ile yüzleştirecektir.

    George Orwell 1984'nün buçuğudur Brazil. 84'ün bize uyarısında artık aşırılık olarak görülemeyecek neredeyse tüm öngörülerin gerçekleştiği böyle bir zaman diliminde Brazil çıtayı bir adım daha ileri taşıyarak görsel aşırılıkları da devreye sokar. Terry Gilliam'ın hayal dünyası yine hakkını verir.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  31. Blade Runner (1982) – Ridley Scott
  32. Blade Runner kultalt.com  e1494008693196

    Eski polis memuru Rick Deckard, kaçarak dünyaya geri dönen ve Los Angeles’ta yaşamakta olan android insan klonlarının yok etmekle görevlendirilmiştir.

    Yapay zeka üzerine söylenecek çok bir şey bırakmayan Ridley Scott'un en iyi filmleriden biri. Çözülemeyen insan-android yakınlaşması üzerine çok şey söyleyen, bilim kurgu sinemasının referans filmlerinden.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  33. Dog Day Afternoon (1975) – Sidney Lumet
  34. Dog Day Afternoon kultalt.com

    Sonny ve Sal hayatlarındaki tüm sıkıntıları çözmek için bir banka soygunu işine girişirler. İşler planladıkları gitmez ve polis soygundan haberdar olur. Sonny rehine kozunu kullanarak polis ile sıkı bir pazarlığa girişecektir.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  35. Chinatown (1974) – Roman Polanski
  36. Chinatown kultalt.com

    Eski polis Jake Gittes özel dedektif olarak Evelyn tarafından kocasının takip edilmesi amacıyla kiralanır. Jake Gittes bir aşk üçgenini çözmeye çalıştığını düşünürken kendisini tam bir çıkmazın içerisnde bulacaktır.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  37. 2001: A Space Odyssey (1968) – Stanley Kubrick
  38. 2001 A Space Odyssey kultalt.com

    2001: A Space Odyssey, varoluşa ve yokoluşa, yaşam ile ölüme, bilinç ve zamana dair yığınla neden ve nasıl sorusu barındırmaktadır. Kendisinden sonra çekilmiş ve öne çıkmış uzay, yapay zeka, bilinç, varoluş konulu filmlere azımsanmayacak referans teşkil etmektedir.

    Sinema tarihinde ancak Stanley Kubrick tarafından ulaşılabilmiş uzay atmosferi. Boşluklar, hareket-durağanlık, ses-sessizlik ve müzik ile teknik açıdan mükemmel şekilde çözümlenmiş sahneler.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  39. Touch of Evil (1958) – Orson Welles
  40. Touch of Evil kultalt.com

    Efsanevi tek plan açılış sahnesi, karakter derinlikleri ve analizlerine ayrılan alan, güvenlik güçlerinin çürümüşlüğü, siyasi ve adalet yapısına göndermeleri ile Touch of Evil, klasik noir’in en cesur yapımı olarak nitelendirilebilir.

    Amerika - Meksika sınırında gerçekleşen suikasti aydınlatmaya çalışan iki dedektif kısa zaman içerisinde birbirlerine rakip hale gelirler. Bu rekabet çok kısa zamanda bölgeyi domine eden mafyanın da yardımıyla düşmanlığa dönüştürülecektir.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  41. Sunset Boulevard (Sunset Blvd.) (1950) – Billy Wilder
  42. Sunset Boulevard kultalt.com 1

    Senaryo yazarı Joe Gillis eski popüler günlerini geride bırakmış sesiz sinema dönemi yıldızlarından Norma Desmond için çalışmaya başlar. Norma, Joe’dan kendisini eski popüler günlerine geri döndürecek bir senaryo yazmasını ister. Joe başlarda Norma’nın fikrini değiştirmeye çalışsa da kısa zamanda karşısındakinin eski bir yıldızdan daha çok narsist, sadece egodan ibaret bir deli olduğunu anlar.

    Sinemadaki değişimin, değiştirilemez sonuçlarını artık yıldızı sönmüş bir aktirst üzerinden irdelendiği, sanat camiasının ikiyüzlülüğünün açık edildiği, yaşlanma, yabancılaşma, varlık ve unutulma üzerine Billy Wilder başyapıtı.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  43. The Third Man (1949) – Carol Reed
  44. The Third Man kultalt.com

    Roman yazarı Holly Martins, arkadaşı Harry Lime’ı ziyaret için gittiği savaş sonrası Viyana’sında gizemli ve karışık bir cinayeti aydınlatmak için çabalayacaktır.

    Klasik noir'in geç döneminde gelen fakat buna rağmen noir dahil klasik sinemanın en önemli filmlerinden biri olan Third Man, Alman dışavurumculuğunun; ışıktan mimariye, kadrajdan alan derinliklerine kadar tüm becerilerini kullanarak noir için referans bir filme dönüşür.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  45. Stray Dog (1949) – Akira Kurosawa
  46. Stray Dog kultalt.com

    Cinayet dedektifi Murakami silahını kaybetmiştir. Silahını bulma girişimleri her seferinde başarısızsızlıkla sonuçlanır. Deneyimli dedektif Sato, Murakami’nin yardımına yetişecektir.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  47. The Big Sleep (1946) – Howard Hawks
  48. The Big Sleep kultalt.com

    Özel dedektif Philip Marlowe gizemli şantaj girişimlerini çözmek için zengin bir aile tarafından kiralanmıştır. Philip olayı araştırdıkça şantaj ile birlikte diğer karmaşık suç unsurlarını çözmek zorunda kalacaktır.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  49. Laura (1944) – Otto Preminger
  50. Laura kultalt.com

    Polis dedektifi Mark, Laura Hunt cinayetini aydınlatmaya çalışırken kendisini Laura’ya aşık olmuş halde bulacaktır.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫


  51. Double Indemnity (1944) – Billy Wilder
  52. Double Indemnity kultalt.com

    Sigortacı Walter ile zengin bir iş adamının mutsuz eşi Phyllis, zengin olabilmek için Walter’ın tecrübesini kullanarak ustaca bir cinayet planlayacaklardır.

    Double Indemnity klasik noir'in belki de en belirgin eseridir. Femme fatale, sigara kullanımı, ışık kullanımı, karanlık içerisinde kaybolan bir adam, dedektifler ve kurban edilecek zengin bir koca.

    Fragman, afiş, tür, alt tür ve diğer detaylar ⚫







Sırala:


*Bu listede yer alan filmler "Yeniden Eskiye" olacak şekilde sıralanmıştır.

Liste Önerileri














KültAlt ana akımların karşıtı olarak görülen yabancılaşmış düşünceleri içeren eserleri, daha geniş sorgulama açıklıklarında koşturabilmeleri için topluluğuna ulaştırmaya çalışır. Kült ve alt kültürleri yüceltirken klasik için yakılan ağıttır. kultalt.com veya kullandığı sosyal ağ hesaplarında bulunan içerik; hatalar, yorumlar, kabuller barındırır. Aynı zamanda bahse konu içerikler sadece 18 yaş ve altı için değil her yaş gurubu için sakıncalı, uygunsuz ve rahatsız edici öğeler içerebilir. Akıl ile yaklaşılmalıdır. Diğer uyarılar için kullanım koşullarına bakılmalıdır.

Listeler | İzlenimler | İncelemeler | Kısa Filmler | Sitemap | Kullanım Koşulları | İletişim

Tüm hakları saklıdır © 2016-2019 - All rights reserved © 2016-2019

İstanbul